Tłumacz języka chińskiego i angielskiego, Chinese language translator and interpreter, Polish language translator and interpreter

przekłady literatury
z chińskiego :: z angielskiego :: z esperanta :: publikacje :: chińskiego:: angielskiego&esperanto :: Polish poetry :: kontakt

printer.gif, 0 kB Wersja do druku

The Canterbury Tales by Geoffrey Chaucer
Prologue
a fragment

Whan that Aprill with his shoures soote
The droghte of March hath perced to the roote,
And bathed every veyne in swich licour
Of which vertu engendred is the flour;
Whan Zephirus eek with his sweete breeth
Inspired hath in every holt and heeth
The tendre croppes, and the yonge sonne
Hath in the Ram his half cours yronne,
And smale foweles maken melodye,
That slepen al the nyght with open ye
(So priketh hem Nature in hir corages),
Thanne longen folk to goon on pilgrimages,
And palmeres for to seken straunge strondes,
To ferne halwes, kowthe in sondry londes;
And specially from every shires ende
Of Engelond to Caunterbury they wende,
The hooly blisful martir for to seke,
That hem hath holpen whan that they were seeke.
Bifil that in that seson on a day,
In Southwerk at the Tabard as I lay
Redy to wenden on my pilgrymage
To Caunterbury with ful devout corage,
At nyght was come into that hostelrye
Wel nyne and twenty in a compaignye
Of sondry folk, by aventure yfalle
In felaweshipe, and pilgrimes were they alle,
That toward Caunterbury wolden ryde.
The chambres and the stables weren wyde,
And wel we weren esed atte beste.
And shortly, whan the sonne was to reste,
So hadde I spoken with hem everichon
That I was of hir felaweshipe anon,
And made forward erly for to ryse,
To take oure wey ther as I yow devyse.
But nathelees, whil I have tyme and space,
Er that I ferther in this tale pace,
Me thynketh it acordaunt to resoun
To telle yow al the condicioun
Of ech of hem, so as it semed me,
And whiche they weren, and of what degree,
And eek in what array that they were inne;
And at a knyght than wol I first bigynne.
A KNYGHT ther was, and that a worthy man,
That fro the tyme that he first bigan
To riden out, he loved chivalrie,
Trouthe and honour, fredom and curteisie.
Ful worthy was he in his lordes werre,
And therto hadde he riden, no man ferre,
As wel in cristendom as in hethenesse,
And evere honoured for his worthynesse;
At Alisaundre he was whan it was wonne.
Ful ofte tyme he hadde the bord bigonne
Aboven alle nacions in Pruce;
In Lettow hadde he reysed and in Ruce,
No Cristen man so ofte of his degree.
In Gernade at the seege eek hadde he be
Of Algezir, and riden in Belmarye.
At Lyeys was he and at Satalye,
Whan they were wonne, and in the Grete See
At many a noble armee hadde he be.
At mortal batailles hadde he been fiftene,
And foughten for oure feith at Tramyssene
In lystes thries, and ay slayn his foo.
This ilke worthy knyght hadde been also
Somtyme with the lord of Palatye
Agayn another hethen in Turkye;
And everemoore he hadde a sovereyn prys.
And though that he were worthy, he was wys,
And of his port as meeke as is a mayde.
He nevere yet no vileynye ne sayde
In al his lyf unto no maner wight.
He was a verray, parfit gentil knyght.
But for to tellen yow of his array,
His hors were goode, but he was nat gay.
Of fustian he wered a gypon
Al bismotered with his habergeon,
For he was late ycome from his viage,
And wente for to doon his pilgrymage.
With hym ther was his sone, a yong SQUIER,
A lovyere and a lusty bacheler,
With lokkes crulle as they were leyd in presse.
Of twenty yeer of age he was, I gesse.
Of his stature he was of evene lengthe,
And wonderly delyvere, and of greet strengthe.
And he hadde been somtyme in chyvachie
In Flaundres, in Artoys, and Pycardie,
And born hym weel, as of so litel space,
In hope to stonden in his lady grace.
Embrouded was he, as it were a meede
Al ful of fresshe floures, whyte and reede.
Syngynge he was, or floytynge, al the day;
He was as fressh as is the month of May.
Short was his gowne, with sleves longe and wyde.
Wel koude he sitte on hors and faire ryde.
He koude songes make and wel endite,
Juste and eek daunce, and weel purtreye and write.
So hoote he lovede that by nyghtertale
He sleep namoore than dooth a nyghtyngale.
Curteis he was, lowely, and servysable,
And carf biforn his fader at the table.
A YEMAN hadde he and servantz namo
At that tyme, for hym liste ride so,
And he was clad in cote and hood of grene.
A sheef of pecok arwes, bright and kene,
Under his belt he bar ful thriftily
(Wel koude he dresse his takel yemanly;
His arwes drouped noght with fetheres lowe),
And in his hand he baar a myghty bowe.
A not heed hadde he, with a broun visage.
Of wodecraft wel koude he al the usage.
Upon his arm he baar a gay bracer,
And by his syde a swerd and a bokeler,
And on that oother syde a gay daggere
Harneised wel and sharp as point of spere;
A Cristopher on his brest of silver sheene.
An horn he bar, the bawdryk was of grene;
A forster was he, soothly, as I gesse.
Ther was also a Nonne, a PRIORESSE,
That of hir smylyng was ful symple and coy;
Hire gretteste ooth was but by Seinte Loy;
And she was cleped madame Eglentyne.
Ful weel she soong the service dyvyne,
Entuned in hir nose ful semely;
And Frenssh she spak ful faire and fetisly,
After the scole of Stratford atte Bowe,
For Frenssh of Parys was to hire unknowe.
At mete wel ytaught was she with alle;
She leet no morsel from hir lippes falle,
Ne wette hir fyngres in hir sauce depe;
Wel koude she carie a morsel and wel kepe
That no drope ne fille upon hire brest.
In curteisie was set ful muchel hir lest.
Hir over-lippe wyped she so clene
That in hir coppe ther was no ferthyng sene
Of grece, whan she dronken hadde hir draughte.
Ful semely after hir mete she raughte.
And sikerly she was of greet desport,
And ful plesaunt, and amyable of port,
And peyned hire to countrefete cheere
Of court, and to been estatlich of manere,
And to ben holden digne of reverence.
But for to speken of hire conscience,
She was so charitable and so pitous
She wolde wepe, if that she saugh a mous
Kaught in a trappe, if it were deed or bledde.
Of smale houndes hadde she that she fedde
With rosted flessh, or milk and wastel-breed.
But soore wepte she if oon of hem were deed,
Or if men smoot it with a yerde smerte;
And al was conscience and tendre herte.
Ful semyly hir wympul pynched was,
Hir nose tretys, hir eyen greye as glas,
Hir mouth ful smal, and therto softe and reed.
But sikerly she hadde a fair forheed;
It was almoost a spanne brood, I trowe;
For, hardily, she was nat undergrowe.
Ful fetys was hir cloke, as I was war.
Of smal coral aboute hire arm she bar
A peire of bedes, gauded al with grene,
And theron heng a brooch of gold ful sheene,
On which ther was first write a crowned A,
And after Amor vincit omnia.
Another NONNE with hire hadde she,
That was hir chapeleyne, and preestes thre.
A MONK ther was, a fair for the maistrie,
An outridere, that lovede venerie,
A manly man, to been an abbot able.
Ful many a deyntee hors hadde he in stable,
And whan he rood, men myghte his brydel heere
Gynglen in a whistlynge wynd als cleere
And eek as loude as dooth the chapel belle
Ther as this lord was kepere of the celle.
The reule of Seint Maure or of Seint Beneit --
By cause that it was old and somdel streit
This ilke Monk leet olde thynges pace,
And heeld after the newe world the space.
He yaf nat of that text a pulled hen,
That seith that hunters ben nat hooly men,
Ne that a monk, whan he is recchelees,
Is likned til a fissh that is waterlees --
This is to seyn, a monk out of his cloystre.
But thilke text heeld he nat worth an oystre;
And I seyde his opinion was good.
What sholde he studie and make hymselven wood,
Upon a book in cloystre alwey to poure,
Or swynken with his handes, and laboure,
As Austyn bit? How shal the world be served?
Lat Austyn have his swynk to hym reserved!
Therfore he was a prikasour aright:
Grehoundes he hadde as swift as fowel in flight;
Of prikyng and of huntyng for the hare
Was al his lust, for no cost wolde he spare.
I seigh his sleves purfiled at the hond
With grys, and that the fyneste of a lond;
And for to festne his hood under his chyn,
He hadde of gold ywroght a ful curious pyn;
A love-knotte in the gretter ende ther was.
His heed was balled, that shoon as any glas,
And eek his face, as he hadde been enoynt.
He was a lord ful fat and in good poynt;
His eyen stepe, and rollynge in his heed,
That stemed as a forneys of a leed;
His bootes souple, his hors in greet estaat.
Now certeinly he was a fair prelaat;
He was nat pale as a forpyned goost.
A fat swan loved he best of any roost.
His palfrey was as broun as is a berye.
A FRERE ther was, a wantowne and a merye,
A lymytour, a ful solempne man.
In alle the ordres foure is noon that kan
So muchel of daliaunce and fair langage.
He hadde maad ful many a mariage
Of yonge wommen at his owene cost.
Unto his ordre he was a noble post.
Ful wel biloved and famulier was he
With frankeleyns over al in his contree,
And eek with worthy wommen of the toun;
For he hadde power of confessioun,
As seyde hymself, moore than a curat,
For of his ordre he was licenciat.
Ful swetely herde he confessioun,
And plesaunt was his absolucioun:
He was an esy man to yeve penaunce,
Ther as he wiste to have a good pitaunce.
For unto a povre ordre for to yive
Is signe that a man is wel yshryve;
For if he yaf, he dorste make avaunt,
He wiste that a man was repentaunt;
For many a man so hard is of his herte,
He may nat wepe, althogh hym soore smerte.
Therfore in stede of wepynge and preyeres
Men moote yeve silver to the povre freres.
His typet was ay farsed ful of knyves
And pynnes, for to yeven faire wyves.
And certeinly he hadde a murye note:
Wel koude he synge and pleyen on a rote;
Of yeddynges he baar outrely the pris.
His nekke whit was as the flour-de-lys;
Therto he strong was as a champioun.
He knew the tavernes wel in every toun
And everich hostiler and tappestere
Bet than a lazar or a beggestere,
For unto swich a worthy man as he
Acorded nat, as by his facultee,
To have with sike lazars aqueyntaunce.
It is nat honest; it may nat avaunce,
For to deelen with no swich poraille,
But al with riche and selleres of vitaille.
And over al, ther as profit sholde arise,
Curteis he was and lowely of servyse;
Ther nas no man nowher so vertuous.
He was the beste beggere in his hous;
GP 252a [And yaf a certeyn ferme for the graunt;
GP 252b Noon of his bretheren cam ther in his haunt;]
For thogh a wydwe hadde noght a sho,
So plesaunt was his "In principio,"
Yet wolde he have a ferthyng, er he wente.
His purchas was wel bettre than his rente.
And rage he koude, as it were right a whelp.
In love-dayes ther koude he muchel help,
For ther he was nat lyk a cloysterer
With a thredbare cope, as is a povre scoler,
But he was lyk a maister or a pope.
Of double worstede was his semycope,
That rounded as a belle out of the presse.
Somwhat he lipsed, for his wantownesse,
To make his Englissh sweete upon his tonge;
And in his harpyng, whan that he hadde songe,
His eyen twynkled in his heed aryght
As doon the sterres in the frosty nyght.
This worthy lymytour was cleped Huberd.
A MARCHANT was ther with a forked berd,
In mottelee, and hye on horse he sat;
Upon his heed a Flaundryssh bever hat,
His bootes clasped faire and fetisly.
His resons he spak ful solempnely,
Sownynge alwey th' encrees of his wynnyng.
He wolde the see were kept for any thyng
Bitwixe Middelburgh and Orewelle.
Wel koude he in eschaunge sheeldes selle.
This worthy man ful wel his wit bisette:
Ther wiste no wight that he was in dette,
So estatly was he of his governaunce
With his bargaynes and with his chevyssaunce.
For sothe he was a worthy man with alle,
But, sooth to seyn, I noot how men hym calle.
A CLERK ther was of Oxenford also,
That unto logyk hadde longe ygo.
As leene was his hors as is a rake,
And he nas nat right fat, I undertake,
But looked holwe, and therto sobrely.
Ful thredbare was his overeste courtepy,
For he hadde geten hym yet no benefice,
Ne was so worldly for to have office.
For hym was levere have at his beddes heed
Twenty bookes, clad in blak or reed,
Of Aristotle and his philosophie
Than robes riche, or fithele, or gay sautrie.
But al be that he was a philosophre,
Yet hadde he but litel gold in cofre;
But al that he myghte of his freendes hente,
On bookes and on lernynge he it spente,
And bisily gan for the soules preye
Of hem that yaf hym wherwith to scoleye.
Of studie took he moost cure and moost heede.
Noght o word spak he moore than was neede,
And that was seyd in forme and reverence,
And short and quyk and ful of hy sentence;
Sownynge in moral vertu was his speche,
And gladly wolde he lerne and gladly teche.
A SERGEANT OF THE LAWE, war and wys,
That often hadde been at the Parvys,
Ther was also, ful riche of excellence.
Discreet he was and of greet reverence --
He semed swich, his wordes weren so wise.
Justice he was ful often in assise,
By patente and by pleyn commissioun.
For his science and for his heigh renoun,
Of fees and robes hadde he many oon.
So greet a purchasour was nowher noon:
Al was fee symple to hym in effect;
His purchasyng myghte nat been infect.
Nowher so bisy a man as he ther nas,
And yet he semed bisier than he was.
In termes hadde he caas and doomes alle
That from the tyme of kyng William were falle.
Therto he koude endite and make a thyng,
Ther koude no wight pynche at his writyng;
And every statut koude he pleyn by rote.
He rood but hoomly in a medlee cote,
Girt with a ceint of silk, with barres smale;
Of his array telle I no lenger tale.
A FRANKELEYN was in his compaignye.
Whit was his berd as is the dayesye;
Of his complexioun he was sangwyn.
Wel loved he by the morwe a sop in wyn;
To lyven in delit was evere his wone,
For he was Epicurus owene sone,
That heeld opinioun that pleyn delit
Was verray felicitee parfit.
An housholdere, and that a greet, was he;
Seint Julian he was in his contree.
His breed, his ale, was alweys after oon;
A bettre envyned man was nowher noon.
Withoute bake mete was nevere his hous,
Of fissh and flessh, and that so plentevous
It snewed in his hous of mete and drynke;
Of alle deyntees that men koude thynke,
After the sondry sesons of the yeer,
So chaunged he his mete and his soper.
Ful many a fat partrich hadde he in muwe,
And many a breem and many a luce in stuwe.
Wo was his cook but if his sauce were
Poynaunt and sharp, and redy al his geere.
His table dormant in his halle alway
Stood redy covered al the longe day.
At sessiouns ther was he lord and sire;
Ful ofte tyme he was knyght of the shire.
An anlaas and a gipser al of silk
Heeng at his girdel, whit as morne milk.
A shirreve hadde he been, and a contour.
Was nowher swich a worthy vavasour.
AN HABERDASSHERE and a CARPENTER,
A WEBBE, a DYERE, and a TAPYCER --
And they were clothed alle in o lyveree
Of a solempne and a greet fraternitee.
Ful fressh and newe hir geere apiked was;
Hir knyves were chaped noght with bras
But al with silver, wroght ful clene and weel,
Hire girdles and hir pouches everydeel.
Wel semed ech of hem a fair burgeys
To sitten in a yeldehalle on a deys.
Everich, for the wisdom that he kan,
Was shaply for to been an alderman.
For catel hadde they ynogh and rente,
And eek hir wyves wolde it wel assente;
And elles certeyn were they to blame.
It is ful fair to been ycleped "madame,"
And goon to vigilies al bifore,
And have a mantel roialliche ybore.
A COOK they hadde with hem for the nones
To boille the chiknes with the marybones,
And poudre-marchant tart and galyngale.
Wel koude he knowe a draughte of Londoun ale.
He koude rooste, and sethe, and broille, and frye,
Maken mortreux, and wel bake a pye.
But greet harm was it, as it thoughte me,
That on his shyne a mormal hadde he.
For blankmanger, that made he with the beste.
A SHIPMAN was ther, wonynge fer by weste;
For aught I woot, he was of Dertemouthe.
He rood upon a rouncy, as he kouthe,
In a gowne of faldyng to the knee.
A daggere hangynge on a laas hadde he
Aboute his nekke, under his arm adoun.
The hoote somer hadde maad his hewe al broun;
And certeinly he was a good felawe.
Ful many a draughte of wyn had he ydrawe
Fro Burdeux-ward, whil that the chapman sleep.
Of nyce conscience took he no keep.
If that he faught and hadde the hyer hond,
By water he sente hem hoom to every lond.
But of his craft to rekene wel his tydes,
His stremes, and his daungers hym bisides,
His herberwe, and his moone, his lodemenage,
Ther nas noon swich from Hulle to Cartage.
Hardy he was and wys to undertake;
With many a tempest hadde his berd been shake.
He knew alle the havenes, as they were,
Fro Gootlond to the cape of Fynystere,
And every cryke in Britaigne and in Spayne.
His barge ycleped was the Maudelayne.
With us ther was a DOCTOUR OF PHISIK;
In al this world ne was ther noon hym lik,
To speke of phisik and of surgerye,
For he was grounded in astronomye.
He kepte his pacient a ful greet deel
In houres by his magyk natureel.
Wel koude he fortunen the ascendent
Of his ymages for his pacient.
He knew the cause of everich maladye,
Were it of hoot, or coold, or moyste, or drye,
And where they engendred, and of what humour.
He was a verray, parfit praktisour:
The cause yknowe, and of his harm the roote,
Anon he yaf the sike man his boote.
Ful redy hadde he his apothecaries
To sende hym drogges and his letuaries,
For ech of hem made oother for to wynne --
Hir frendshipe nas nat newe to bigynne.
Wel knew he the olde Esculapius,
And Deyscorides, and eek Rufus,
Olde Ypocras, Haly, and Galyen,
Serapion, Razis, and Avycen,
Averrois, Damascien, and Constantyn,
Bernard, and Gatesden, and Gilbertyn.
Of his diete mesurable was he,
For it was of no superfluitee,
But of greet norissyng and digestible.
His studie was but litel on the Bible.
In sangwyn and in pers he clad was al,
Lyned with taffata and with sendal.
And yet he was but esy of dispence;
He kepte that he wan in pestilence.
For gold in phisik is a cordial,
Therefore he lovede gold in special.
A good WIF was ther OF biside BATHE,
But she was somdel deef, and that was scathe.
Of clooth-makyng she hadde swich an haunt
She passed hem of Ypres and of Gaunt.
In al the parisshe wif ne was ther noon
That to the offrynge bifore hire sholde goon;
And if ther dide, certeyn so wrooth was she
That she was out of alle charitee.
Hir coverchiefs ful fyne weren of ground;
I dorste swere they weyeden ten pound
That on a Sonday weren upon hir heed.
Hir hosen weren of fyn scarlet reed,
Ful streite yteyd, and shoes ful moyste and newe.
Boold was hir face, and fair, and reed of hewe.
She was a worthy womman al hir lyve:
Housbondes at chirche dore she hadde fyve,
Withouten oother compaignye in youthe --
But thereof nedeth nat to speke as nowthe.
And thries hadde she been at Jerusalem;
She hadde passed many a straunge strem;
At Rome she hadde been, and at Boloigne,
In Galice at Seint-Jame, and at Coloigne.
She koude muchel of wandrynge by the weye.
Gat-tothed was she, soothly for to seye.
Upon an amblere esily she sat,
Ywympled wel, and on hir heed an hat
As brood as is a bokeler or a targe;
A foot-mantel aboute hir hipes large,
And on hir feet a paire of spores sharpe.
In felaweshipe wel koude she laughe and carpe.
Of remedies of love she knew per chaunce,
For she koude of that art the olde daunce.
A good man was ther of religioun,
And was a povre PERSOUN OF A TOUN,
But riche he was of hooly thoght and werk.
He was also a lerned man, a clerk,
That Cristes gospel trewely wolde preche;
His parisshens devoutly wolde he teche.
Benygne he was, and wonder diligent,
And in adversitee ful pacient,
And swich he was ypreved ofte sithes.
Ful looth were hym to cursen for his tithes,
But rather wolde he yeven, out of doute,
Unto his povre parisshens aboute
Of his offryng and eek of his substaunce.
He koude in litel thyng have suffisaunce.
Wyd was his parisshe, and houses fer asonder,
But he ne lefte nat, for reyn ne thonder,
In siknesse nor in meschief to visite
The ferreste in his parisshe, muche and lite,
Upon his feet, and in his hand a staf.
This noble ensample to his sheep he yaf,
That first he wroghte, and afterward he taughte.
Out of the gospel he tho wordes caughte,
And this figure he added eek therto,
That if gold ruste, what shal iren do?
For if a preest be foul, on whom we truste,
No wonder is a lewed man to ruste;
And shame it is, if a prest take keep,
A shiten shepherde and a clene sheep.
Wel oghte a preest ensample for to yive,
By his clennesse, how that his sheep sholde lyve.
He sette nat his benefice to hyre
And leet his sheep encombred in the myre
And ran to Londoun unto Seinte Poules
To seken hym a chaunterie for soules,
Or with a bretherhed to been withholde;
But dwelte at hoom, and kepte wel his folde,
So that the wolf ne made it nat myscarie;
He was a shepherde and noght a mercenarie.
And though he hooly were and vertuous,
He was to synful men nat despitous,
Ne of his speche daungerous ne digne,
But in his techyng discreet and benygne.
To drawen folk to hevene by fairnesse,
By good ensample, this was his bisynesse.
But it were any persone obstinat,
What so he were, of heigh or lough estat,
Hym wolde he snybben sharply for the nonys.
A bettre preest I trowe that nowher noon ys.
He waited after no pompe and reverence,
Ne maked him a spiced conscience,
But Cristes loore and his apostles twelve
He taughte; but first he folwed it hymselve.
With hym ther was a PLOWMAN, was his brother,
That hadde ylad of dong ful many a fother;
A trewe swynkere and a good was he,
Lyvynge in pees and parfit charitee.
God loved he best with al his hoole herte
At alle tymes, thogh him gamed or smerte,
And thanne his neighebor right as hymselve.
He wolde thresshe, and therto dyke and delve,
For Cristes sake, for every povre wight,
Withouten hire, if it lay in his myght.
His tithes payde he ful faire and wel,
Bothe of his propre swynk and his catel.
In a tabard he rood upon a mere.
Ther was also a REVE, and a MILLERE,
A SOMNOUR, and a PARDONER also,
A MAUNCIPLE, and myself -- ther were namo.
The MILLERE was a stout carl for the nones;
Ful byg he was of brawn, and eek of bones.
That proved wel, for over al ther he cam,
At wrastlynge he wolde have alwey the ram.
He was short-sholdred, brood, a thikke knarre;
Ther was no dore that he nolde heve of harre,
Or breke it at a rennyng with his heed.
His berd as any sowe or fox was reed,
And therto brood, as though it were a spade.
Upon the cop right of his nose he hade
A werte, and theron stood a toft of herys,
Reed as the brustles of a sowes erys;
His nosethirles blake were and wyde.
A swerd and a bokeler bar he by his syde.
His mouth as greet was as a greet forneys.
He was a janglere and a goliardeys,
And that was moost of synne and harlotries.
Wel koude he stelen corn and tollen thries;
And yet he hadde a thombe of gold, pardee.
A whit cote and a blew hood wered he.
A baggepipe wel koude he blowe and sowne,
And therwithal he broghte us out of towne.
A gentil MAUNCIPLE was ther of a temple,
Of which achatours myghte take exemple
For to be wise in byynge of vitaille;
For wheither that he payde or took by taille,
Algate he wayted so in his achaat
That he was ay biforn and in good staat.
Now is nat that of God a ful fair grace
That swich a lewed mannes wit shal pace
The wisdom of an heep of lerned men?
Of maistres hadde he mo than thries ten,
That weren of lawe expert and curious,
Of which ther were a duszeyne in that hous
Worthy to been stywardes of rente and lond
Of any lord that is in Engelond,
To make hym lyve by his propre good
In honour dettelees (but if he were wood),
Or lyve as scarsly as hym list desire;
And able for to helpen al a shire
In any caas that myghte falle or happe.
And yet this Manciple sette hir aller cappe.
The REVE was a sclendre colerik man.
His berd was shave as ny as ever he kan;
His heer was by his erys ful round yshorn;
His top was dokked lyk a preest biforn.
Ful longe were his legges and ful lene,
Ylyk a staf; ther was no calf ysene.
Wel koude he kepe a gerner and a bynne;
Ther was noon auditour koude on him wynne.
Wel wiste he by the droghte and by the reyn
The yeldynge of his seed and of his greyn.
His lordes sheep, his neet, his dayerye,
His swyn, his hors, his stoor, and his pultrye
Was hoolly in this Reves governynge,
And by his covenant yaf the rekenynge,
Syn that his lord was twenty yeer of age.
Ther koude no man brynge hym in arrerage.
Ther nas baillif, ne hierde, nor oother hyne,
That he ne knew his sleighte and his covyne;
They were adrad of hym as of the deeth.
His wonyng was ful faire upon an heeth;
With grene trees yshadwed was his place.
He koude bettre than his lord purchace.
Ful riche he was astored pryvely.
His lord wel koude he plesen subtilly,
To yeve and lene hym of his owene good,
And have a thank, and yet a cote and hood.
In youthe he hadde lerned a good myster:
He was a wel good wrighte, a carpenter.
This Reve sat upon a ful good stot
That was al pomely grey and highte Scot.
A long surcote of pers upon he hade,
And by his syde he baar a rusty blade.
Of Northfolk was this Reve of which I telle,
Biside a toun men clepen Baldeswelle.
Tukked he was as is a frere aboute,
And evere he rood the hyndreste of oure route.
A SOMONOUR was ther with us in that place,
That hadde a fyr-reed cherubynnes face,
For saucefleem he was, with eyen narwe.
As hoot he was and lecherous as a sparwe,
With scalled browes blake and piled berd.
Of his visage children were aferd.
Ther nas quyk-silver, lytarge, ne brymstoon,
Boras, ceruce, ne oille of tartre noon,
Ne oynement that wolde clense and byte,
That hym myghte helpen of his whelkes white,
Nor of the knobbes sittynge on his chekes.
Wel loved he garleek, oynons, and eek lekes,
And for to drynken strong wyn, reed as blood;
Thanne wolde he speke and crie as he were wood.
And whan that he wel dronken hadde the wyn,
Thanne wolde he speke no word but Latyn.
A fewe termes hadde he, two or thre,
That he had lerned out of som decree --
No wonder is, he herde it al the day;
And eek ye knowen wel how that a jay
Kan clepen "Watte" as wel as kan the pope.
But whoso koude in oother thyng hym grope,
Thanne hadde he spent al his philosophie;
Ay "Questio quid iuris" wolde he crie.
He was a gentil harlot and a kynde;
A bettre felawe sholde men noght fynde.
He wolde suffre for a quart of wyn
A good felawe to have his concubyn
A twelf month, and excuse hym atte fulle;
Ful prively a fynch eek koude he pulle.
And if he foond owher a good felawe,
He wolde techen him to have noon awe
In swich caas of the ercedekenes curs,
But if a mannes soule were in his purs;
For in his purs he sholde ypunysshed be.
"Purs is the ercedekenes helle," seyde he.
But wel I woot he lyed right in dede;
Of cursyng oghte ech gilty man him drede,
For curs wol slee right as assoillyng savith,
And also war hym of a Significavit.
In daunger hadde he at his owene gise
The yonge girles of the diocise,
And knew hir conseil, and was al hir reed.
A gerland hadde he set upon his heed,
As greet as it were for an ale-stake.
A bokeleer hadde he maad hym of a cake.
With hym ther rood a gentil PARDONER
Of Rouncivale, his freend and his compeer,
That streight was comen fro the court of Rome.
Ful loude he soong "Com hider, love, to me!"
This Somonour bar to hym a stif burdoun;
Was nevere trompe of half so greet a soun.
This Pardoner hadde heer as yelow as wex,
But smothe it heeng as dooth a strike of flex;
By ounces henge his lokkes that he hadde,
And therwith he his shuldres overspradde;
But thynne it lay, by colpons oon and oon.
But hood, for jolitee, wered he noon,
For it was trussed up in his walet.
Hym thoughte he rood al of the newe jet;
Dischevelee, save his cappe, he rood al bare.
Swiche glarynge eyen hadde he as an hare.
A vernycle hadde he sowed upon his cappe.
His walet, biforn hym in his lappe,
Bretful of pardoun comen from Rome al hoot.
A voys he hadde as smal as hath a goot.
No berd hadde he, ne nevere sholde have;
As smothe it was as it were late shave.
I trowe he were a geldyng or a mare.
But of his craft, fro Berwyk into Ware
Ne was ther swich another pardoner.
For in his male he hadde a pilwe-beer,
Which that he seyde was Oure Lady veyl;
He seyde he hadde a gobet of the seyl
That Seint Peter hadde, whan that he wente
Upon the see, til Jhesu Crist hym hente.
He hadde a croys of latoun ful of stones,
And in a glas he hadde pigges bones.
But with thise relikes, whan that he fond
A povre person dwellynge upon lond,
Upon a day he gat hym moore moneye
Than that the person gat in monthes tweye;
And thus, with feyned flaterye and japes,
He made the person and the peple his apes.
But trewely to tellen atte laste,
He was in chirche a noble ecclesiaste.
Wel koude he rede a lessoun or a storie,
But alderbest he song an offertorie;
For wel he wiste, whan that song was songe,
He moste preche and wel affile his tonge
To wynne silver, as he ful wel koude;
Therefore he song the murierly and loude.
Now have I toold you soothly, in a clause,
Th' estaat, th' array, the nombre, and eek the cause
Why that assembled was this compaignye
In Southwerk at this gentil hostelrye
That highte the Tabard, faste by the Belle.
But now is tyme to yow for to telle
How that we baren us that ilke nyght,
Whan we were in that hostelrie alyght;
And after wol I telle of our viage
And al the remenaunt of oure pilgrimage.
But first I pray yow, of youre curteisye,
That ye n' arette it nat my vileynye,
Thogh that I pleynly speke in this mateere,
To telle yow hir wordes and hir cheere,
Ne thogh I speke hir wordes proprely.
For this ye knowen al so wel as I:
Whoso shal telle a tale after a man,
He moot reherce as ny as evere he kan
Everich a word, if it be in his charge,
Al speke he never so rudeliche and large,
Or ellis he moot telle his tale untrewe,
Or feyne thyng, or fynde wordes newe.
He may nat spare, althogh he were his brother;
He moot as wel seye o word as another.
Crist spak hymself ful brode in hooly writ,
And wel ye woot no vileynye is it.
Eek Plato seith, whoso kan hym rede,
The wordes moote be cosyn to the dede.
Also I prey yow to foryeve it me,
Al have I nat set folk in hir degree
Heere in this tale, as that they sholde stonde.
My wit is short, ye may wel understonde.
Greet chiere made oure Hoost us everichon,
And to the soper sette he us anon.
He served us with vitaille at the beste;
Strong was the wyn, and wel to drynke us leste.
A semely man OURE HOOSTE was withalle
For to been a marchal in an halle.
A large man he was with eyen stepe --
A fairer burgeys was ther noon in Chepe --
Boold of his speche, and wys, and wel ytaught,
And of manhod hym lakkede right naught.
Eek therto he was right a myrie man;
And after soper pleyen he bigan,
And spak of myrthe amonges othere thynges,
Whan that we hadde maad oure rekenynges,
And seyde thus: "Now, lordynges, trewely,
Ye been to me right welcome, hertely;
For by my trouthe, if that I shal nat lye,
I saugh nat this yeer so myrie a compaignye
Atones in this herberwe as is now.
Fayn wolde I doon yow myrthe, wiste I how.
And of a myrthe I am right now bythoght,
To doon yow ese, and it shal coste noght.
"Ye goon to Caunterbury -- God yow speede,
The blisful martir quite yow youre meede!
And wel I woot, as ye goon by the weye,
Ye shapen yow to talen and to pleye;
For trewely, confort ne myrthe is noon
To ride by the weye doumb as a stoon;
And therfore wol I maken yow disport,
As I seyde erst, and doon yow som confort.
And if yow liketh alle by oon assent
For to stonden at my juggement,
And for to werken as I shal yow seye,
Tomorwe, whan ye riden by the weye,
Now, by my fader soule that is deed,
But ye be myrie, I wol yeve yow myn heed!
Hoold up youre hondes, withouten moore speche."
Oure conseil was nat longe for to seche.
Us thoughte it was noght worth to make it wys,
And graunted hym withouten moore avys,
And bad him seye his voirdit as hym leste.
"Lordynges," quod he, "now herkneth for the beste;
But taak it nought, I prey yow, in desdeyn.
This is the poynt, to speken short and pleyn,
That ech of yow, to shorte with oure weye,
In this viage shal telle tales tweye
To Caunterbury-ward, I mene it so,
And homward he shal tellen othere two,
Of aventures that whilom han bifalle.
And which of yow that bereth hym best of alle --
That is to seyn, that telleth in this caas
Tales of best sentence and moost solaas --
Shal have a soper at oure aller cost
Heere in this place, sittynge by this post,
Whan that we come agayn fro Caunterbury.
And for to make yow the moore mury,
I wol myselven goodly with yow ryde,
Right at myn owene cost, and be youre gyde;
And whoso wole my juggement withseye
Shal paye al that we spenden by the weye.
And if ye vouche sauf that it be so,
Tel me anon, withouten wordes mo,
And I wol erly shape me therfore."
This thyng was graunted, and oure othes swore
With ful glad herte, and preyden hym also
That he wolde vouche sauf for to do so,
And that he wolde been oure governour,
And of oure tales juge and reportour,
And sette a soper at a certeyn pris,
And we wol reuled been at his devys
In heigh and lough; and thus by oon assent
We been acorded to his juggement.
And therupon the wyn was fet anon;
We dronken, and to reste wente echon,
Withouten any lenger taryynge.
Amorwe, whan that day bigan to sprynge,
Up roos oure Hoost, and was oure aller cok,
And gadrede us togidre alle in a flok,
And forth we riden a litel moore than paas
Unto the Wateryng of Seint Thomas;
And there oure Hoost bigan his hors areste
And seyde, "Lordynges, herkneth, if yow leste.
Ye woot youre foreward, and I it yow recorde.
If even-song and morwe-song accorde,
Lat se now who shal telle the firste tale.
As evere mote I drynke wyn or ale,
Whoso be rebel to my juggement
Shal paye for al that by the wey is spent.
Now draweth cut, er that we ferrer twynne;
He which that hath the shorteste shal bigynne.
Sire Knyght," quod he, "my mayster and my lord,
Now draweth cut, for that is myn accord.
Cometh neer," quod he, "my lady Prioresse.
And ye, sire Clerk, lat be youre shamefastnesse,
Ne studieth noght; ley hond to, every man!"
Anon to drawen every wight bigan,
And shortly for to tellen as it was,
Were it by aventure, or sort, or cas,
The sothe is this: the cut fil to the Knyght,
Of which ful blithe and glad was every wyght,
And telle he moste his tale, as was resoun,
By foreward and by composicioun,
As ye han herd; what nedeth wordes mo?
And whan this goode man saugh that it was so,
As he that wys was and obedient
To kepe his foreward by his free assent,
He seyde, "Syn I shal bigynne the game,
What, welcome be the cut, a Goddes name!
Now lat us ryde, and herkneth what I seye."
And with that word we ryden forth oure weye,
And he bigan with right a myrie cheere
His tale anon, and seyde as ye may heere.

Powrót do spisu

printer.gif, 0 kB Wersja do druku

Opowieści kanterberyjskie Geoffrey Chaucer
Prolog ogólny

Przekład prozą tego utworu: Opowieści kanterberyjskie.

Gdy pora deszczy kwietniowych już miła
Suszę marcową do cna przemoczyła,
Łodyżki wszystkie kąpiąc w swej wilgoci,
Której się blaskiem każdy kwiatek złoci;
I gdy Zefira tchnienie, jakże słodkie,
Lasów i pastwisk napełniło wiotkie
Gałązki; gdy w pół drogi swego szlaku
Młodziutkie słońce w Barana lśni znaku,
A ptaszków drobnych już śpiewa nie mało,
Oczy otwarte trzymając noc całą
(Tak rozbudzona naturą ich dusza):
Wtenczas lud zewsząd w pielgrzymki wyrusza.
Do świątyń sławnych wędrują pątnicy;
Do miejsc odległych, znanych w okolicy,
A zwłaszcza z Anglii hrabstw wszelakich rzeszą
Do Kanterbery zgodnie wtedy śpieszą
Ku męczennika świętego osobie,
Co ich był wspomógł, gdy byli w chorobie.

Raz o tej właśnie zdarzyło się porze,
Jakem w Tabardzie wynajmował łoże,
By odpoczęły, zanim w pobożności
Do Kanterbery wyruszą, me kości,
Że do zajazdu przybywa gromada;
Dwadzieścia dziewięć na nią dusz się składa,
Które to losu ścieżkami krętymi
Zeszły się razem, a wszyscy pielgrzymi
Do Kanterbery idą w tej ferajnie.
Duże tam mieli komnaty i stajnie,
Toteż wygodnie czas płynął i miło.
A gdy się słońce do snu już chyliło,
W te słowa wszystkim oznajmiłem skrzętnie,
Że do gromady tej dołączę chętnie.
Nazajutrz wstawszy jak należy rano,
W drogęśmy poszli, jak tu opisano.

Gdyż jednak miejsca mi nie brak ni czasu,
Nim w opowieści tej głąb wejdę lasu,
Słusznym opisać najpierw będzie, myślę,
Tyle na ile mi się uda ściśle,
Wszystkich pątników status w tej gromadzie.
Kto kim był oraz na jakiej posadzie,
A też i stroje, co mieli na sobie;
Więc, od Rycerza zacząwszy, tak zrobię.

Był tam ów RYCERZ – człek zacny niezmiernie –
Co od swej pierwszej wyprawy strzegł wiernie
Cnót kurtuazji rycerskiej przygody,
Prawdę był cenił, honor i swobody,
Brał w pana swego wojnach udział czynny;
W krajach odległych bywał, jak nikt inny
Znał chrześcijańskie i pogańskie włości.
Wszędzie gdzie walczył, swej dowiódł bitności.
Był w Aleksandrii, kiedy ta upadła,
Na szczytnym miejscu zasiadał do jadła
Ponad innymi narodami w Prusach,
Bił się na Litwie, tępił miecz na Rusach.
Mało chrześcijan znajdziesz jego miary.
A i w Grenadzie nie szczędził ofiary
Pod Algezirem, i gdy w Belmarii wrzało.
Z Lejiszu wrócił i Satalii cało,
Po tym jak padły, i gdzie Wielkie Morze:
W licznych był armiach, na niejednym dworze.
Piętnaście razy szedł w bitwy śmiertelne,
Za wiarę – w Tramisenie – stoczył dzielne
Trzy pojedynki, pokonując wroga.
Tegoż Rycerza tak zacnego droga
Na dwór Palacji raz też prowadziła,
Bo pogan w Turcji do pobicia siła.
Dowiódł, że wojem był ci znakomitym
I chociaż zacnym to rozsądnym przy tym.
Z natury cichy niczym białogłowa,
Nikomu w życiu złego nie rzekł słowa.
Kłamcą mnie trudno nazwać czy fałszerzem,
Gdy go wybornym obwołam rycerzem.

Co się zaś tyczy jego ekwipunku:
Koń był szlachetny, lecz strój bez szacunku.
Zwykłą tunikę miał na sobie lnianą
I od kolczugi mocno utytłaną.
Ledwo wróciwszy, w progu stawił nogę,
A już mu w nową było ruszać drogę.

Był z nim syn jego, GIERMEK z ikrą. Młody,
Ochoczo szedł więc w miłosne zawody,
A włosy jego kręcone jak w loku.
Nad lat dwadzieścia nie miał chyba roku.
Na swą posturę wzrostem raczej średni.
Zwinny niezmiernie, przy tym siłacz przedni.
Razu pewnego był też na wyprawie
W Artois, Pikardii, Flandrii… bił się w sprawie,
Gdzie się wykazał chociaż w krótkim czasie,
Wierząc, że w łaski swojej pani wda się.

W stroju jak łąka zdobionym był całym
Kwieciem ożywczym czerwonym i białym,
Śpiewał i gwizdał w drodze bez ustanku,
Rześki jak dzionek w maju o poranku.
Krótka tunika, obfite rękawy.
Nie brak mu było w jeździe wierzchem wprawy.
Melodie tworzył, układał też słowa,
Bił się i tańczył, pisał i rysował.
I tak zawzięcie kochał, że po nocy
Dłużej niż słowik sypiać nie był w mocy.
Skromny, uprzejmy, znał dobrze swą rolę:
Mięsa dla ojca ukrajał przy stole.

Ze służby KMIECIA miał tylko w podróży,
Bo w drodze lubi, gdy mu jeden służy.
Kmieć w płaszcz był strojny i kaptur zielony;
Kołczan ostrymi nosił wypełniony
Strzałami, co z piór pawich lotki miały.
Znawca rynsztunku był to doskonały:
Nie spadła w locie żadna strzała jego;
A w dłoni trzymał wielki łuk do tego.
Ścięty na krótko, cera przy tym śniada.
Znać że stolarskim dobrze sprzętem włada.
Na ręku karwasz bardzo miły oku,
Miecz oraz puklerz ponadto u boku,
Róg ma przy sobie i sztylet nie lada:
Ostry jak włócznia, skryta drwem nasada.
Krzysztof na piersiach pobłyskuje czasem.
Zielonym ramię przewiązane pasem.
Widać do lasu przywiązany łona.

Była też z nami MATKA PRZEŁOŻONA.
W uśmiechach swoich skromna i nieśmiała.
Na Eligiusza zawsze przysięgała.
Mówiono na nią: Pani Eglentyna.
Gdy nabożeństwa nadeszła godzina,
Śpiewała ślicznie, ton wydając nosem.
Po francusku ładnym też mówiła głosem,
Jak w Stadford-at-Bow ponoć uczą, ale
Mowy paryskiej to nie znała wcale.
Ogładę miała przy stole w czas jadła:
Nawet drobina jej z ust nie wypadła,
W sos nie nurzała swych palców przesadnie,
Kęs tak prowadząc, że żaden nie spadnie.
Czy to u siebie, czy kiedy szła w gości,
Ogłada była źródłem jej radości.
I nigdy czasza jej nie była tłusta,
Bo tak dokładnie wycierała usta,
Gdy swe pragnienie ugasiła hojnie.
Każdą potrawę chwytała dostojnie.
I sympatyczna bez wątpienia była,
Serdeczna przy tym i w obyciu miła.
By naśladować nadworne maniery,
Wielki wysiłek wkładała i szczery;
U wszystkich chciała mieć szacunek bowiem.

O jej sumieniu coś teraz opowiem.
Czuła tak była ona i wrażliwa,
Że mysz w pułapce widząc, co nieżywa
Lub krwawi, płaczem rosiła swe lica.
I małe pieski miała zakonnica;
Mięsem pieczonym mlekiem albo chlebem
Karmione. Łkała nad pieska pogrzebem
Lub gdy kto kijem uderzył którego.
Czuła ci była, a tkliwa do tego.

Podwikę spięła w kapturek uroczy.
Nosek jej zgrabny, szklanoszare oczy,
Małe usteczka, miękkie i czerwone,
Czoło zapewnie piękne uniesione
Na piędź przynajmniej, macie moje słowo,
Bo i niedrobną była białogłową.
Cną peleryną, skryta postać rosła.
Z małych korali na ramieniu niosła
Parę różańców, co dla bożej chwały
Większe paciorki w traw kolorze miały,
Przy nich zaś broszka ze złota wisiała,
Która się w słońcu pięknie lśniła cała,
Gdzie wpierw litera była A w koronie
I Amor vincit omnia zaraz po niej.

Służącą miała z sobą zakonnicę
Oraz trzech mężczyzn w duchownej tunice.

MNICH jechał z nami, przystojny i zdrowy,
Co jeździł wiele i uwielbiał łowy.
Człowiek postawny, zdatny na opata.
A wiele jego stajnia przebogata
Silnych i rączych przechowuje koni.
Uprząż ich czysto tak na wietrze dzwoni
I głośno przy tym niczym dzwon w kaplicy.
W tej, gdzie był pan ów władał okolicy,
Tam Benedykta, Maurycego prawa
Stare już były, a treść nieciekawa:
Mnich te przeżytki zostawił na boku,
Nowym zasadom dotrzymując kroku.
On złamanego by nie dał szeląga,
Słysząc, że połów świętości urąga
Albo że mnich, co był zażył swobody,
Jest niczym ryba wyciągnięta z wody
(Chodzi o mnicha, co klasztor opuścił).
On funta kłaków by nie dał. A juści!

A ja mu na to, że i słusznie prawi,
Wszak nad księgami człek się marnotrawi,
A i oszaleć można od tej biedy.
Po cóż rękoma się nam trudzić tedy,
Tak jak Augustyn nam to z dawien gada?
Jakże nam światu też służyć wypada?
Niechże Augustyn pracę swą i słowa
Na swój użytek wyłączny zachowa.
Ostrym więc jeźdźcem się ostał w istocie,
A psy miał szybkie niczym ptaki w locie.
Zająca tropić, w końcu dopaść jego:
Na te rozkosze nie szczędził niczego.
Ciemne miał futro na rękawa skraju
I to najlepsze, jakie znajdziesz w kraju.
A do przypięcia kaptura przy brodzie
Złotą miał spinkę o wielkiej urodzie:
Po jednej stronie widniał splot miłosny.
Na łysej głowie lśnił się blask radosny,
Tak i na twarzy, namaszczonej snadnie.
Chłop jak się patrzy, a tęgi przesadnie.
Oczu mu w głowie skakał ogień dziki
Niczym pod kotłem ogniste płomyki.
Buty miał miękkie, koń w pełnym rynsztunku.
Być na prałata godzien posterunku.
A nie był blady, jak ten duch zgłodniały:
Łabędzie z rożna wszak mu smakowały.
Kasztanowego miał mnich ten rumaka.

BRAT był ZAKONNY, wielki zawadiaka,
Co żył z żebractwa, czoła przed nim chylę,
Nikt z zakonników nie był wiedział tyle
Na temat flirtu i kwiecistej mowy.
Wielu dał pannom ożenek gotowy,
Sam pokrywając wesela koszt cały;
Oto wśród braci, brat był niebywały.
Poszanowanie miał i znajomości
U właścicieli bardzo znacznych włości,
Jak i wśród kobiet, szlachetnych mieszczanek,
Bo mógł spowiedzi udzielać bratanek.
I większe miał w tym niż wikariusz prawa,
Bo tak mówiła kościelna ustawa.
W ciszy zwierzenia słuchał potajemne
I rozgrzeszenie rozdawał przyjemne.
Lekką zadawał też wtedy pokutę,
Kiedy podarki przewidywał sute.
Bo kto na biednych zakonników łoży,
Znać, że za grzechy się przed Bogiem korzy.
„Kiedy kto daje – stwierdza wtedy dalej –
Wiem, że za grzechy gorzkie czuje żale.”
Wielu ma bowiem zatwardziałe serca:
Płakać nie mogą, choć ich ból przewierca;
Niech więc się taki modlitwą nie dręczy,
A braciszkowi kilka sreber wręczy.

Szpilek miał kaptur pełen oraz noży,
Które wśród niewiast dzielił sługa boży,
A głosem władał był ci znakomitym:
Śpiewał, na lirze pogrywając przy tym.
Zawsze pieśń jego prym wśród bardów miała,
A szyja jego jak ta lilia biała.
Silny, że wygrałby każde zawody
I w każdym mieście lepiej znał gospody
Oraz karczmarza jak i żonę jego,
Niźli żebraka czy trędowatego.
Nie wypadało, fakt to był bezsporny,
Przez wgląd na status swój wielce wytworny,
By z trędowatym jaką miał zażyłość,
Żadna to korzyść i fałszywa miłość.
W łaski się jego hołota nie wkradła,
Bogacze tylko i przedawcy jadła.
A gdy zarobku napotkał okazję,
Umiał okazać wielką kurtuazję.

Tak cnotliwego człeka nie najdziecie.
Najznamienitszy to żebrak na świecie
(Opłacał sobie rocznie przyzwolenie,
By nikt na jego nie żebrał terenie).
Choć nawet butów nie miałaby wdowa,
Słysząc, że „świat się był zaczął od słowa” ,
Grosz wysupłała chociaż i niespory.
Wydatki większe miał ci niż pobory.
Jak szczenię harce lubił i przygody.
Przydatny bywał w czas sądnej ugody;
Nie jako mnich wszak w sądu wkraczał progi
W zmurszałej kapie jak student ubogi,
Ale magister czy papież czci pełny.
Kapę czesaną miał z podwójnej wełny,
Zaokrągloną w kształt dzwonu na prasie.
Trochę seplenił także w owym czasie,
Aby angielska słodko brzmiała mowa.
Gdy grał na lirze, pieśni nucąc słowa,
Oczyma mrugał niczym mroźną nocą
Gwiazdy na niebie wysokim migocą.
A mnicha tego Hubertem ochrzczono.

Był tam i KUPIEC z brodą rozwidloną;
Pstrokaty, w siodle wysoko u góry.
Czapkę flamandzką miał z borsuczej skóry,
Modnych miał z klamrą butów ładnych dwoje,
Z pompą oznajmiał przekonania swoje,
Nie omieszkując wspomnieć o dochodzie.
Za wszelką cenę chciał mieć straż na wodzie
Pomiędzy Middleburgiem a Orewellem.
Sprawnie też koron zarządzał portfelem.
Człowiek ten głowę miał nie od parady,
Nikt jego długów poznać nie dał rady,
Tak się ze swymi zamysłami chował,
Gdy coś pożyczał lub cenę targował.
Człowiek na zacne zasługiwał miano,
Nie wiem niestety jak go nazywano.

KLERYK z Oxfordu był też między nami,
Co już długimi studiował latami.
Chudą jak patyk miał szkapę pod sobą,
Sam też się tęgą nie jawił osobą:
Wklęsłe policzki i chmurną miał minę,
Na plecach starą bardzo pelerynę.
Nie dostał jeszcze beneficjów żadnych
Tym bardziej świeckich urzędów posadnych.
Wolałby raczej przy swym łóżku marnym,
Suknem obitych czerwonym i czarnym
(Gdyby mu na to pozwoliła kiesa)
Książek dwadzieścia Arystotelesa,
W których mądrości mistrz objawia swoje,
Niżeli skrzypki czy bogate stroje.
Choć pociągała go również alchemia,
Złota w swym kufrze to za dużo nie miał.
Bo od przyjaciół, co dostał pieniążki,
Wszystkie na studia był wydał i książki,
Za dobrodziejów swoich wznosząc modły,
Których fundusze ku wiedzy go wiodły.
Czystych zamysłów pełna jego głowa,
Nie mówił więcej niż trzeba ni słowa.
Kiedy już mówił, to słusznie i skromnie,
Krótko i zwięźle – treściwie ogromnie.
Siłę moralną w jego znajdziesz mowie.
Chętnie coś pozna, chętnie innym powie.

MAGISTER PRAWA też jechał tak samo,
Co bywał często pod katedry bramą,
Tam gdzie palestra na spotkania chadza.
Mądry, roztropny jednym słowem – władza.
A szanowany też pewnie nie mało,
Przynajmniej wszystko na to wskazywało,
Gdyż mądrze bardzo był magister prawił.
W sądach w rejonie również często bawił.
Mandat posiadał, pełną jurysdykcję.
Za wiedzę swoją, renomę i dykcję
Złota i srebra nagromadził tony.
Nikt lepiej nie był w nic zaopatrzony.
Prawo własności miał na dobra swoje,
Wolne od błędu dokumentów zwoje.
Jak nikt był pilny, bez przerwy zajęty
I wciąż mu mało, a nie był wszak święty.
Spraw i wyroków znał arsenał cały,
Co od Wilhelma czasów miejsce miały.
Napisać umiał pozew i podanie,
I nikt mu potknięć wytknąć nie był w stanie.
Statutów każdą na pamięć znał stronę.
Jechał zwyczajnie w koszuli plecionej.
Wstęga jedwabna w pół go przepasała.
I stroju jego to historia cała.

A z nim OBSZARNIK jechał w korowodzie,
O białej niczym kwiat stokrotki brodzie,
Twarzy krwią zaszłej. W winie zamaczaną
Słodką bułeczkę jadał zawsze rano.
Do uciech jego przywykła natura:
Zaiste synem był ci Epikura,
Który z poglądu tego przecież słynie,
Że pełnia szczęścia w uciech tkwi dziedzinie.
A gospodarzem był nielichym wcale
I z gościnności znanym doskonale.
Piwo i chleb miał wyborne aż miło,
Lepszej od jego winiarni nie było.
Potraw pieczonych mu nie brakowało,
Tak ryb jak mięsa spiżarnię miał całą.
Jadła do woli i napojów mrowie,
Przysmaki jakie nie mieszczą się w głowie.
A jak pór roku następują zmiany,
Stół jego innym jadłem zastawiany.
Tłustych kuropatw trzymał w klatce sporo,
Leszczy, szczupaków pełne miał jezioro.
Biada kucharzom w domostwie tym, jeśli
Sos nie najlepszy lub sztućców nie wnieśli.
A stół nakryty w salonie niemały
Stoi i czeka na niego dzień cały.

Często prowadził sądowe rozprawy
I w parlamencie dosiadał też ławy.
Przy boku sztylet oraz sakwa cała
Z jedwabiu szyta i jak mleko biała.
Był kasztelanem, podatki też zbierał.
Nie masz większego odeń bohatera.

Co zaś do CIEŚLI, DROBNEGO HANDLARZA
Czy TAPICERA, TKACZA i FARBIARZA
To wszyscy oni ubrani jednako,
Reprezentując pewnie gildię jaką.
Zupełnie nowy nosili rynsztunek.
Nie w mosiądz zdobny był ich ekwipunek,
Lecz w srebro. Pierwszej przy tym mieli klasy
Przednie i schludne sakwy oraz pasy.
Byli to widać dostojni mieszczanie,
Stosowne im w ratuszu zasiadanie.
Każdy z nich mądry był tak, że w zasadzie
Winien brać udział, jako cechmistrz, w radzie.
Miał wszak dochody, majątek miał także;
Żony nie wzburzą się przecież bo jakże.
Gdy się sprzeciwią, to wielka ich wina:
Jaka zwać „Panią” się nie chce dziewczyna
I na procesji w pierwszym kroczyć rzędzie,
By płaszcz jej sługa niósł jak księżnej wszędzie.

Był też i KUCHARZ – jechał razem z nimi -
Pichcił kurczaki z przyprawy przednimi,
Do tego imbir i kości ze szpikiem.
Był piw londyńskich wielkim zwolennikiem.
Upiec potrafił, gotować i smażyć,
Ciasto przyrządzić, potrawkę uwarzyć.
I jedna szkoda, myślę, tylko taka,
Że miał na nodze brzydkiego czyraka.
Z najlepszym drobiem przyrządzał budynie.

Jechał też SZYPER – o nim wiem jedynie,
Że z dalekiego był Dartmouth, z zachodu.
Na kucu jechał, jak umiał, do przodu.
Płaszcz miał wełniany, długi po kolana,
Nóż miał na lince, która przepasana
Była od szyi pod pachę na dole.
Twarz miał spaloną w skwarze i mozole.
Poczciwy był to z pewnością chłopczyna.
Nie mało wcale pociągnął był wina
W Bordeaux, gdy kupiec gdzieś zasnął na chwilę.
Sumieniem nie przejmował się i tyle.
A kiedy bił się i dał radę komu,
To wpław go morzem wysyłał do domu.

A co się tyczy szyperskiego fachu:
W ocenie pływów, prądów oraz strachu,
W faz księżycowych pewnej orientacji
I w znajomości portów, w nawigacji
Nie masz drugiego, jeśli łżę niech zginę,
Jak on od Hull po samą Kartaginę.
W działaniach swoich rozsądny i śmiały,
Liczne już burze mu brodę szargały.
Od Szwecji po przylądek Finisterre,
Znał każdą w porcie przystań i kwaterę.
Rzeki w Hiszpanii, w Anglii na dodatek.
A Magdalena, to był jego statek.

Był także DOKTOR, co leczył choroby.
Nie masz takiego na tym świecie, co by
Tak o chirurgii, medycynie gadał.
On astrologią bowiem dobrze władał.
Pacjenta długie pilnował godziny,
By zastosować swojej medycyny,
Wszak gdy przychylny zodiak pacjentowi,
Lekarz z choroby pacjenta uzdrowi.
On znał przyczyny każdego schorzenia:
Z przegrzania, chłodu, suszy, przemoczenia,
Wiedział też skąd się biorą i dlaczego.
Lekarz zaprawdę wspaniały był z niego.
Znając chorobę, jak przyszła i czemu,
Prędko lekarstwo podawał choremu.

Każdy aptekarz, z którym miał umowy,
Lek mu od ręki był przesłać gotowy,
Jeden wszak na tym zarabiał i drugi,
Tak więc ich przyjaźń czas już trwała długi.

Znał on starego dobrze Eskulapa,
Deskurydesa, Rufusa, Serapa,
Hipokratesa, Haliego, Galiena,
Jak i Bernarda czy też Gatesdena,
Aweroesa znał i Konstantyna,
Jana z Damaszku oraz Gilbertyna,
Znał się z Rhazesem jak i Awicenną.
Bogatą wiedzę posiadał i cenną.
A co do diety, powiem bez żenady,
Że jadł z umiarem bez żadnej przesady,
Pożywne jednak i strawne miał dania.
Czasami Biblię brał do poczytania.

Miał szarokrwiste taftą znakomicie
Oraz jedwabiem podszyte okrycie,
Ale rozrzutnym to nie był z natury:
Co w czas zarazy zarobił ponury,
To zaoszczędził, wszak lekiem jest złoto:
Tak więc je kochał i zbierał z ochotą.

Była też pewna PANI Z BATH, nie młoda,
Trochę przygłucha niestety, a szkoda.
A takie miała do szycia zacięcie,
Że nie masz lepszej ani w Ypres ni w Ghencie.
Ona też zawsze, jak parafia cała,
Pierwsza do stołu pańskiego ruszała,
A jeśliby się zdarzyło inaczej,
To w gniew wpadała, że strach mówić raczej.
Chust delikatnych miała chyba z tysiąc.
Funtów ważyły z dziesięć, mógłbym przysiąc,
Te co w niedziele wkładała na głowę.
Obuwie miała miękkie, całkiem nowe.
Nogi w pończochy szkarłatne wtulone,
A lico śmiałe, ładne i czerwone.
Zacna kobieta zaprawdę i miła.
Pięciu w swym życiu mężów poślubiła,
Nie licząc innych, co miała za młodu.
Nie czas takiego tu jednak wywodu.

Wiele w szerokim pokonała świecie
Rzek i potoków. Gdzież nie była przecie?
Wszak w swoim czasie bywała i w Rzymie,
Po trzykroć była też w Jerozolimie.
I w galicyjskim Santiago, w Bolonii,
Bywała także nawet i w Kolonii.

Wiele zaznała w swym życiu wojaży.
Między zębami, każdy zauważy,
Szczelinę miała. Dziarsko bez wysiłku
Na małym koniu siedziała na tyłku.
W schludnej podwice, kapelusz na głowie
Wielki jak tarcza, puklerz, co się zowie.
Do tego suknię na biodra i nogi,
Przy obu piętach zaś ostre ostrogi.
A w towarzystwie lubiła uciechy,
Bo żarty się jej imały i śmiechy.
Pewnie remedium też na miłość znała,
Nie obca bowiem jej ta sztuka cała.

Jechaliśmy też z bogobojnym panem
Co to w miasteczku biednym był PLEBANEM,
Bogaty jednak w myśli oraz w dziele
Uczony również, skryba przy kościele;
Co ewangelię wieścił Chrystusową.
Wiernie i z pasją głosił Boże słowo.
Pilny, życzliwy, nigdy się nie złościł
I dzielnie znosił losu przeciwności,
a nieraz takiej był poddany próbie.
Wyrozumiały w dziesięcin rachubie:
Patrząc na skromne swych parafian mienie,
Prędzej jałmużnę dał niż potępienie –
Z parafialnego lub z własnego trzosu.
Cieszył się krztyną, co dostał od losu.
Wielka parafia, odległości duże,
Nie bacząc jednak na deszcze, na burze,
Fatum, chorobę, najdalsze ci strony
Swojej parafii schodził niestrudzony
Na pieszo, wsparty o laskę wędrowiec.

Ten zacny przykład miał dla swoich owiec:
Pierw sam był czynił, a nauczał potem,
Co z ewangelii zaczerpną i zwrotem
Własnym ozdobił, że „rdza gdy żre złoto,
Zje i żelazo, spokojny bądź o to.”
Gdy niecny ksiądz jest, w którym masz nadzieje,
Nie dziw, że prosty przy nim człek rdzewieje.
Niech księża zważą ujmę oczywistą:
By brudny pasterz miał owieczkę czystą.
Przykładna czystość to rola pasterzy,
by przykład dawać jak i żyć należy.

Włości by nigdy nie oddał w dzierżawy,
A lud na bagnach miałby szukać strawy,
Gdy on u Pawła Świętego w stolicy
Za hojne dusze modli się w kaplicy,
Lub też w cechowe wstępuje podwoje;
Bo on u siebie dbał o stado swoje,
By owiec wilki nie porwały z krzykiem.
Był wszak pasterzem, a nie wyrobnikiem.
Chociaż był święty i cnotliwy bardzo,
Nie trzymał z tymi, co grzesznikiem gardzą.
Nie był zamknięty ni wyniosły w mowie,
A stonowany, miły w każdym słowie.
Dobrym przykładem, szczery i uczciwy
Wiódł swoje stado na niebiańskie niwy.
Pyszałkom jednak, czy to z możnych klanu
Czy też z niskiego pochodzących stanu,
Ostrego nigdy nie szczędził języka.
Nie masz lepszego księdza ni kleryka.
Nie chciał honorów, za nic miał zaszczyty,
Nie nadwrażliwy, bardzo przyzwoity.
On Chrystusowe głosił nauczanie,
Lecz przede wszystkim sam też zważał na nie.

Szedł z nami ORACZ, plebana był bratem;
niejeden gnoju wóz ciągną był, zatem
Trudził się dzielnie, żył w ciszy i w zgodzie,
Ciężko pracując na swojej zagrodzie.
Boga najbardziej umiłował sobie,
Kochał go w szczęściu, kochał i w chorobie;
Bliźniego swego, jak siebie samego.
Młócił, rozgarniał i kopał do tego
Wszystkim biedakom za Bóg zapłać tylko,
Gdy dysponował jakąś wolną chwilką.
W spłatach dziesięcin był zawsze w porządku,
Płacił z produktów jak też i z majątku.
Jechał w tunice i dosiadał klaczy.

Był też zarządca, asesor być raczył,
Intendent oraz handlarz odpustami,
Młynarz, ja. Więcej nikt nie jechał z nami.

MŁYNARZ postawny i jak mało który
Kości miał wielkie, hardej był postury.
Kiedy w zapasy ruszał na turnieju,
nie było ci nań mocnych, panie dzieju.
W ramionach krótki, barczysty chłopina,
Jak drzwi się chwyci, zostanie futryna,
Albo jak głową stuknie rozpędzony.
Zarost jak lisia szczecina czerwony
I jak łopata szeroki. Miał na nosie
Brodawkę, którą porastało włosie
Równie czerwone jak zarost na brodzie
Albo szczecina w rudych lisów rodzie.
Nozdrza miał czarne, a nos napęczniały.
Miecz miał przy boku i puklerz niemały.
Usta miał wielkie jak pieców otwory.
Gaduła przy tym i do żartów skory,
I to rubasznych i grzesznych nierzadko.
Ziarno podkradał, koszt zawyżał gładko,
A jednak młynarz przedni. W płaszczu białym
Z kapturem dużym i niebieskim całym.
Na dudach grywał, a melodia nas ta
Wyprowadziła poza obręb miasta.

Był tam INTENDENT, przy izbie sądowej,
Który przykładem był świecił, dam głowę,
Gdy o zakupie wiktuałów mowa:
Jak za gotówkę czy kredyt kupował,
Zawsze na chwilę czekał odpowiednią,
Dobrą pozycję zająwszy uprzednio.
Czyż to nie łaska, namaszczenie boże,
że prosty człowiek swym rozumem może
prześcignąć mądrość uczonego grona?
Z trzydziestu przeszło ekspertów złożona
Czeladź duchowna, wszyscy biegli w prawie,
Tuzin we wszelkiej sobie radził sprawie,
Z tych każdy mógłby doglądać porządku
Na włościach w Anglii i w każdym zakątku;
Właściciel by mu hojną sumę płacił.
Bez długów, chyba że by rozum stracił,
Żyłby dostatnio lub, chcąc tego, skromnie,
Pomocny w hrabstwach byłby ci ogromnie;
Kwestii by wszelkiej ogarnął pokłosie.
A ten intendent tak im grał na nosie.

ZARZĄDCA szczupły, raptus w pełnej krasie,
Brodę tak krótką miał, jak tylko da się.
Włos wkoło uszu ścięty z każdej strony,
Niczym u księdza z przodu przystrzyżony.
Niezwykle długie i chude miał nogi
Jak tyczki – a gdzie łydki? Boże drogi!
Miał na spiżarnie oko i spichlerze,
By go przechytrzyć mógł ktoś, nie uwierzę.
Czy to w czas suszy czy w deszczowej porze
Wiedział, na ile mu obrodzi zboże.
Trzoda, drób, bydło, nabiał, konie, owce,
Zapasy wszystkie jak też i surowce
W rękach Zarządcy, co tym wszystkim władał
I sprawozdania ze swych rządów składał.
Odkąd dwadzieścia skończył lat pan włości,
Tak jeszcze nigdy nie miał zaległości.
Znał dryg każdego pasterza czy sługi;
Wiedział, co knuje jeden albo drugi.
A drżeli przed nim jak przed śmiercią bliską.
Dom miał przyjemny, tam gdzie wrzosowisko,
Gdzie drzewa cień swój rzucają dokoła.
Lepszym był kupcem niż pan jego zgoła.
Majątek wielki zgromadził u siebie.
Pana ratował, gdy ten był w potrzebie;
Z dóbr pańskich dawał mu kredyt i raty,
Za co dostawał podziękę i szaty.

Fachu dobrego był nabył za młodu:
Dobrym był majstrem, a cieślą z zawodu.

Dosiadał konia tęgiego aż miło:
Siwka w cętki. Szkot na imię mu było.
Sukmanę miał ci niebieską na sobie,
Nóż zardzewiały nosił ku ozdobie.
Z okolic Baldesdwell w Northfolku pochodził
Zarządca, com się o nim tu rozwodził.
W sukno owity niczym brat w zakonie
Z tyłu za nami ciągnął się w ogonie.

Był też ASESOR, poczciwy chłopina,
Z twarzą czerwoną jak u cherubina,
Gdyż był pryszczaty; wąskie miał też oczy
Niczym wróbelek sprośny i ochoczy.
Brwi miał złuszczone, poszarganą brodę:
Bały się dzieci widząc tę urodę.
Biel ołowiana, boraks, srebro żywe,
Cerezyt na nic, próżno lać oliwę,
Maści smarować. Gdzież jest taka siła,
Co by te bąble jego wyczyściła
I ropiejące zamknęła otwory?
Lubił cebulę, czosnek, nawet pory,
Do tego trunek z winogron czerwony,
Po którym gadał, krzyczał jak szalony.
A gdy już dobrze się zanurzył w winie,
To mówił wtedy tylko po łacinie.
Znał dwa terminy, trzy terminy może,
Co jako tako był poznał nieboże,
W czym nic dziwnego – wszak je co dzień słyszy,
Jak sójka, która niechowana w ciszy,
Słówko nie gorzej od papieża powie,
Lecz gdy na innym ktoś go sprawdzi słowie,
Wtedy nie staje mu więcej mądrości;
„Questio quid juris” – powtarza ze złości.

Człowiek poczciwy, równy i przyjazny,
Lepszy niż wszystkie mu podobne błazny.
Za kwartę wina darować mógł winę
Komuś, kto trzyma przez rok konkubinę.
Sam też nierzadko sikorkę wyłowił
I też nie długo był się nad tym głowił.
A gdy spotykał człowieka dobrego,
Powiadał temu, by się nie bał, że go
Archidiakoni przeklną na urzędzie
(Chyba że dusza w jego kabzie będzie,
Bo w kabzie jego kara wymierzona,
„Kabza to piekło jest archidiakona” –
Powiada, ale, wiem dobrze, że kłamie;
Przed klątwą każdy ze strachu się łamie:
Jak odpust zbawia, tak klątwa uśmierca),
O zatrzymaniu ostrzeże – od serca.

Miał też pod sobą, w ogromie finezji,
Młode dziewczęta ze swojej diecezji.
Znał ich sekrety i chętni im radził.
Wieniec na głowę sobie piękny wsadził;
Wielki, jak ten co szyld nad karczmą zdobił,
Do tego puklerz sobie z placka zrobił.

HANDLARZ ODPUSTÓW z Rouncivalu także
Był z Asesorem, kompan jego wszakże;
Właśnie co z Rzymu powrócił przytomnie,
Śpiewając w kółko: „Kochanie, pójdź do mnie.”
Asesor jemu wtórował swym basem:
Trąba ci takim nie dęła hałasem.

A włosy Handlarz w kolorze miał wosku,
Jak len zwieszone gładko włos po włosku.
I na ramiona mu loki spływały,
Mało włosami nie pokrył się cały,
Chociaż się kładły kosmyk przy kosmyku.
Nie miał kaptura dla frajdy czy szyku,
Gdyż ten miał w sakwie. Myślał, daję słowo,
Że prezentował był się wystrzałowo:
Włosy rozpuścił, czapkę zakładając.
Oczy miał lśniące, takie jak ma zając.

U czapki wszyta Weroniki chusta,
A przed nim sakwa na łonie nie pusta,
Bo od odpustów z Rzymu w szwach pękała.

Głosik miał cienki, jakby kózka mała
Brody nie nosił, gładki z każdej strony,
Jakby przed chwilą został ogolony.
Klacz to lub wałach, bo jakże inaczej.

Lecz od Berwiku aż po Ware, to raczej
Nie masz takiego Odpustów Handlarza.
Poszewkę miał i, co się rzadko zdarza,
Twierdził, że jest to chustka Matki Bożej
Lub że ma skrawek żagla, z którym w morze
Razu pewnego Piotr święty wypłynął,
Nim go pochwycił Chrystus, by nie zginął.
Miał krzyż mosiężny, kamieniami zdobny,
I świńskich kości jeszcze słoik drobny.
Ale z takimi oto „relikwiami”
Biednych plebanów, mówiąc miedzy nami,
Tak umiał mamić, że pieniędzy tyle,
Co pleban w miesiąc, on miał w jedną chwilę!
Pochlebstwem próżnym i podstępem zdołał
Wszystkich na dudka wystrychnąć dokoła.
Lecz mimo wszystko jednak się ośmielę
Rzec, że duchownym był dobrym w kościele.
Czytał i głosił Pismo zawołanie;
Najlepiej śpiewał na ofiarowanie,
Gdyż wiedział, że gdy pieśń ta jest śpiewana,
Musi z sił całych głosić Słowo Pana,
Aby pozyskać srebra jak najwięcej –
Radośniej śpiewał wtedy i goręcej.



* * *



Dzięki tym kilku słowom teraz znacie
Rangę każdego i w jakiej był szacie,
Liczbę ferajny, jak też i przyczynę,

Że się w Southwarku w tę zeszli godzinę
W zajeździe Tabard, gdzie Bell w okolicy.
Lecz czas powiedzieć, cośmy tam pątnicy
W tejże gościnnej czynili gospodzie,
Dotarłszy pierwej po słońca zachodzie.
Potem opowiem o naszej wyprawie,
Pielgrzymce naszej w bardzo ważkiej sprawie.

Lecz zanim zacznę, prośbę taką wnoszę,
By nikt mi za złe nie poczytał, proszę,
Że bez ogródek czy poczucia winy
Przekażę słowa wszystkie oraz czyny.
Jak powiedzieli, tak powiem, bo przecie
Wiem o tym dobrze i wy dobrze wiecie,
Że gdy ktoś czyjeś chce przytoczyć słowa,
Musi przekazu treść być szczegółowa,
O ile tylko tak mówić potrafi,
Chociaż się szorstkie nieraz słowo trafi,
Inaczej przekaz niedokładny będzie,
Słów i wydarzeń nowych multum wszędzie.
Choćby to brat był, słowo ani jedno
Wypaść nie może, bo treść straci sedno.
Sam Chrystus w Piśmie mówi wprost i szczerze,
A wszak mu tego nikt za złe nie bierze.
Platon też mówi, gdy kto czyta z głową,
Że być kuzynem rzeczy musi słowo.

I proszę jeszcze was o wybaczenie,
Że nie po randze wszystkich tu wymienię,
Tak jak to zwykło się czynić we świecie.
Spryt mój nietęgi, tak więc zrozumiecie.



* * *



Przywitał nas gospodarz, jak należy,
Poczym do stołu sprosił do wieczerzy.
Jadła przedniego wystawił nie mało
I wino mocne, co nam smakowało.

GOSPODARZ człowiek dostojnej urody
Jak na zarządcę przydrożnej gospody,
O jasnych oczach, dobrze zbudowany,
Nie masz równego mu między mieszczany.
Odważny w słowach i uczony przy tym
Mądrym był człekiem, mężnym, znakomitym.
Wesół był także, zaraz po wieczerzy
Żarty nam prawił, że aż włos się jeży;
Przednie zabawiał swoich drogich gości,
Gdy za gościnę pobrał należności.
I tak powiada: „Panowie i panie,
Cieszy mnie pobyt wasz tu niesłuchanie,
Bo w rzeczy samej, niech mnie jeśli skłamię,
Rok tak wesoło nie było w mym kramie.
Chętnie bym jakiś przysporzył atrakcji,
Gdybym to wiedział, jak ruszyć do akcji.
Mam pomysł, właśnie mi przyszedł do głowy,
Jak was zabawić – zupełnie darmowy.
Do Kanterbery wszak wszyscy śpieszycie,
Niech wam męczennik błogosławi życie,
A wiem, że w drodze sobie opowieści
Mówić będziecie bardzo różnej treści,
Jakaż przyjemność bowiem jechać w ciszy?
Męczy się człowiek, kiedy nic nie słyszy.
Więc wymyśliłem ja dla was zabawę,
Reguły będą jej dla was ciekawe,
Toteż słuchajcie, jeśli tak się stanie,
Że wam do gustu przypadnie me zdanie,
By tak uczynić, jak me mówią słowa,
Gdy rankiem w drogę ruszycie od nowa,
Na duszę ojca mego co nie żyje,
Radzi będziecie – stawiam własną szyję.
Ręka do góry i ni słowa więcej.”

Bez dysput żadnych podnieśliśmy ręce –
By nie zagłębiać się zbytnio w tę kwestię,
Wszyscy przystali na jego sugestię:
Niechajże powie, co się słuszne zda mu.

„Drodzy”, powiada, „teraz gwóźdź programu.
Nie żebym gardził, niechaj Bóg uchowa:
Rzecz ma być prosta i oszczędna w słowa,
A wtedy każdy z pielgrzymów się zmieści,
By opowiedzieć po dwie opowieści:
Do Kanterbery jedną, nie za długą,
W drodze powrotnej z Kanterbery – drugą,
Na temat przygód różnorakich, które
Zdarzyć się mogły; a kto weźmie górę,
Czyli że sądem mym opowiadanie
Za najciekawsze uznane zostanie
Ten zje kolacje tutaj przy tym stole,
Za którą płaci każdy w tym zespole,
Gdy z Kanterbery wrócimy zgłodniali.
A byście bardziej w tym się radowali,
Na koszt swój własny wyruszę też z wami,
Jako przewodnik, nie będziecie sami.
Komu się moje nie spodoba zdanie,
Rachunek za tę wyprawę dostanie.
Jeśli więc zgoda panuje w tym względzie,
Wszystko wiadomo i niechaj tak będzie.
Szybko się zbiorę, by nie tracić chwili.”

Tośmy przyjęli, przysięgę złożyli,
Z radosnym sercem prosząc gospodarza,
By ten na swoje przyrzeczenie zważał,
Pilnował reguł i doglądał zadań,
Był sędzią w starciu naszych opowiadań,
Dał nam kolację w wyznaczonej cenie,
A my będziemy wtedy mieć baczenie
Na słowa jego. A zatem wieczorem
Otrzymał zgodę, by nam być jurorem.
Poczym natychmiast przyniesiono wina.
Gdyśmy wypili, przyszła snu godzina
I każdy ruszył do swojej alkowy.

Nazajutrz ledwie dzień się zbudził nowy,
Gospodarz wszystkich pobudzić dał radę,
Niczym ten kogut, i zebrać w gromadę.
W podróż ruszyła więc ferajna nasza.
A przy potoku świętego Tomasza,
Gospodarz konia wstrzymał niespodzianie
I mówi do nas: „Panowie i panie,
Co ustalone, pozostaje w mocy
Jak zgodnie brzmiące pieśni dnia i nocy.
Tak więc ustalmy pierwszego, co żywo.
I jak mi drogie są wino i piwo,
Jeśli się komu nie widzi me zdanie,
Za podróż naszą rachunek dostanie.
Ciągnijmy słomki; ten pierwszy zaczyna,
Którego będzie najkrótsza słomczyna.
Niechaj więc rycerz, mistrz mój i ostoja,
Pierwszy los ciągnie, taka wola moja.
Niechaj podejdzie matka przełożona,
A potem kleryk; niech się los dokona.
Nie pora dumać. Ciągnąć, bo czas goni!”

Każdy więc ciągnął słomki z jego dłoni
I mówiąc krótko, tak się przydarzyło
Szczęściem czy może opatrzności siłą,
Że rycerz pierwszy historię opowie,
Z czego kontenci byli pielgrzymowie.
A mówić musi, nie ma rady wszakże
Jak inni złożył obietnicę także.
Czy jeszcze więcej coś dodawać trzeba?
Widząc, że taka była wola nieba,
Będąc na tyle karnym i obytym,
By to co przyrzekł, z własnej woli przy tym,
Dotrzymać, mówi: „Skoro mi przystała
Kolej by zacząć, Bogu za to chwała!
Jedźmy. A każdy niech mnie pilnie słucha.”
Tośmy ruszyli, nadstawiając ucha.
A on ochoczo zaczął i w zachwycie
Opowieść swoją, co ją usłyszycie.



Przekład: Jarek Zawadzki

Powrót do spisu

Strona powitalnaMapa witrynyPolish Poetry in EnglishEnglishEsperantoChinese 波兰中文E-mailKuchnia chińska

Designed by Jarek Zawadzki jz[æt]tlumacz-chinskiego.pl Tłumaczenia języka chińskiego